خبرگزاری مهر - گروه استان ها: برنج عنبربو تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ بلکه نمادی از فرهنگ زنده و آداب و رسوم نیاکان مردم سیروان به شمار می‌رود که سفره‌های بسیاری از خانواده‌ها را در استان و خارج از آن مزین کرده و با عطر و طعم خاص خود، به عنوان یکی از ارقام شناخته‌شده غرب ایران جایگاه ویژه‌ای دارد.
پیشینه کشت این محصول در منطقه سیروان به نسل‌های گذشته بازمی‌گردد و کشاورزان این دیار سال‌هاست دانش و تجربه خود را در پرورش این دانه معطر به کار می‌گیرند و آن را بخشی از هویت کشاورزی خود می‌شناسند.
همین ویژگی‌های منحصربه‌فرد باعث شده تلاش‌ها برای ثبت ملی کشت و برداشت این محصول به عنوان یک اثر ناملموس آغاز شود و زمینه توسعه گردشگری کشاورزی در منطقه فراهم گردد تا گردشگران نیز با روند تولید این برنج آشنا شوند.
با این حال، این میراث کشاورزی در سال‌های اخیر با چالش جدی کم‌آبی مواجه شده؛ به گونه‌ای که کاهش بارش‌ها و افت منابع آبی، همراه با محدودیت کاشت محصولات پرآب‌بر، تولید این برنج را با مشکل روبه‌رو کرده و سطح زیر کاشت آن را در برخی مناطق کاهش داده است.
برای عبور از این شرایط، کارشناسان بر ضرورت حرکت به سمت روش‌های کم‌مصرف و بهبود بهره‌وری تأکید دارند و معتقدند استفاده از سیستم‌های نوین، ارائه بسته‌های حمایتی ویژه به کشاورزان و تقویت توصیه‌های فنی و آموزشی می‌تواند ضمن حفظ تولید، انگیزه بهره‌برداران را برای ادامه این کار افزایش دهد.
حفظ برنج عنبربو نه‌تنها به اشتغال و معیشت کشاورزان کمک می‌کند؛ بلکه مانع از دست رفتن بخشی از میراث کشاورزی و هویت منطقه‌ای ایلام خواهد شد و نسل‌های آینده نیز می‌توانند از این گنجینه ارزشمند بهره‌مند شوند.
کشت برنج در ایلام باید با روش‌های کم‌آب‌بر گسترش یابد
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به جایگاه برنج عنبربو در اقتصاد کشاورزی استان اظهار کرد: این محصول دارای ارزش اقتصادی و فرهنگی بالایی است و نباید به دلیل محدودیت منابع آبی، کشت آن به طور کامل کنار گذاشته شود؛ بلکه باید با برنامه‌ریزی علمی، تولید آن را پایدار نگه داشت.
علی نجفی فر با تأکید بر ضرورت گسترش کشت برنج در اراضی مستعد استان افزود: بخشی از زمین‌های منطقه سیروان و چرداول ظرفیت بالایی برای کشت شالی دارند و با شناسایی دقیق این اراضی و تخصیص آب متناسب، می‌توان سطح تولید را بدون فشار بر منابع آبی افزایش داد.
نجفی‌فر تصریح کرد: استفاده از ارقام زودرس و مقاوم به کم‌آبی، یکی از راهکارهای اساسی است که می‌تواند دوره رشد محصول را کوتاه‌تر کند و مصرف آب را کاهش دهد؛ همچنین توسعه سیستم‌های آبیاری نوین و تسطیح لیزری اراضی، بهره‌وری آب را به طور محسوس بالا می‌برد.
وی خاطرنشان کرد: آموزش کشاورزان در زمینه مدیریت مزرعه، زمان‌بندی کاشت و برداشت و مصرف بهینه نهاده‌ها، نقش مهمی در افزایش عملکرد دارد و لازم است مراکز تحقیقاتی و ترویجی استان برنامه‌های آموزشی منظمی برای بهره‌برداران برگزار کنند.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام گفت: حمایت از تولیدکنندگان بذر و نهال، تقویت همکاری میان مراکز تحقیقاتی و کشاورزان و ارائه تسهیلات فنی و اعتباری به بهره‌برداران، از اقداماتی است که می‌تواند آینده کشت برنج در استان را تضمین کند و مانع از فراموش شدن این میراث ارزشمند شود.
برنج سیروان مزیت اقتصادی و ارزش غذایی بالایی دارد
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان ایلام، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به اهمیت کشت برنج در شهرستان سیروان اظهار کرد: این شهرستان با دارا بودن اراضی مستعد و آب‌وهوای مناسب، یکی از قطب‌های تولید برنج در استان محسوب می‌شود و محصول آن از نظر عطر، طعم و کیفیت پخت، جایگاه ویژه‌ای در بازار دارد.
علی رضا طولابی با تأکید بر مزیت اقتصادی این محصول برای کشاورزان منطقه افزود: کشت برنج در سیروان علاوه بر تأمین بخشی از نیاز بازار استان، زمینه اشتغال مستقیم و غیرمستقیم بسیاری از خانوارهای روستایی را فراهم کرده و درآمد پایداری برای بهره‌برداران ایجاد می‌کند.
طولابی با اشاره به ارزش غذایی برنج سیروان تصریح کرد: این محصول به دلیل کیفیت دانه و مواد مغذی، مورد استقبال مصرف‌کنندگان قرار گرفته و همین ویژگی، انگیزه‌ای برای توسعه کشت و افزایش تولید در منطقه شده است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی ایلام خاطرنشان کرد: بر اساس آمارهای موجود، سطح زیر کشت شالی در این شهرستان به بیش از یک هزار و ۲۵۰ هکتار رسیده و پیش‌بینی می‌شود امسال نزدیک به چهار هزار تن برنج سفید از مزارع برداشت شود که نشان‌دهنده ظرفیت بالای منطقه در این حوزه است.
وی گفت: سازمان جهاد کشاورزی با ارائه توصیه‌های فنی، توزیع بذر مناسب و حمایت از کشاورزان، درصدد است روند تولید برنج در سیروان را پایدار نگه دارد و زمینه افزایش بهره‌وری را فراهم کند.
از برنج‌کاران سیروان حمایت فنی و اعتباری می‌کنیم
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان سیروان، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اهمیت کشت برنج در این شهرستان اظهار کرد: جهاد کشاورزی تمام توان خود را برای حمایت از برنج‌کاران منطقه به کار گرفته و در نظر دارد با ارائه خدمات فنی و مشاوره‌ای، روند تولید را در مزارع شالی بهبود بخشد.
علی حسینی با تأکید بر نقش آموزش در افزایش بهره‌وری افزود: کارشناسان این مدیریت به‌صورت مستمر در مزارع حضور می‌یابند و کشاورزان را در زمینه انتخاب بذر مناسب، زمان‌بندی کاشت، مدیریت آب و مبارزه با آفات راهنمایی می‌کنند.
حسینی تصریح کرد: توزیع بذر گواهی‌شده و کودهای مورد نیاز، از جمله اقداماتی است که در راستای حمایت از بهره‌برداران انجام شده و تلاش می‌شود این خدمات در اختیار همه کشاورزان قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: با هماهنگی صورت‌گرفته، تسهیلات کم‌بهره و اعتبارات حمایتی نیز برای تأمین نهاده‌ها و تجهیزات مورد نیاز شالی‌کاران پیش‌بینی شده تا فشار مالی بر کشاورزان کاهش یابد.
این مسئول در پایان گفت: جهاد کشاورزی سیروان آمادگی دارد با همکاری مراکز تحقیقاتی و ترویجی، برنامه‌های آموزشی و بازدیدهای میدانی را گسترش دهد و از هر طرحی که به افزایش تولید و پایداری کشت برنج در منطقه کمک کند، حمایت کند.
توسعه کشت برنج در سیروان با توجه به ظرفیت‌های طبیعی و تجربه کشاورزان، مسیری است که می‌تواند تولید، اشتغال و معیشت منطقه را پایدار نگه دارد؛ حرکت به سمت روش‌های کم‌آب‌بر، استفاده از ارقام مناسب و تقویت زیرساخت‌های آبیاری نیز ضمن کاهش فشار بر منابع آبی، زمینه افزایش بهره‌وری را فراهم می‌کند و مانع از فراموش شدن این میراث کشاورزی ارزشمند می‌شود.
نظر شما